Η Αθήνα αντιμέτωπη με το αδιέξοδο της στάθμευσης – Το διεθνές παράδειγμα που αλλάζει τους κανόνες

Φωτογραφίες/ Βίντεο: Γιάννης Κέμμος

Αυτοκίνητα σταθμευμένα επάνω σε πεζοδρόμια, μπροστά από γκαράζ μπλοκαρισμένα, μηχανάκια στριμωγμένα πίσω από δέντρα σε πεζοδρόμους, οχήματα διπλοπαρκαρισμένα παράνομα κι άλλα παραταγμένα το ένα πίσω απ' το άλλο ακόμα και στο λεωφορειόδρομο, στην άνοδο της Λεωφόρου Μεσογείων.

Τι κι αν οι πινακίδες προειδοποιούν. Οι θέσεις είναι ελάχιστες μπροστά στα οχήματα που κυκλοφορούν και η «επιχείρηση στάθμευση» εκπέμπει SOS. Οι εικόνες που κατέγραψε το Flash.gr και ο φακός του Γιάννη Κέμμου, είναι ο αδιάψευστος μάρτυρας μιας καθημερινότητας που «πνίγεται» στο άγχος, τη βιασύνη, την παρανομία -σε αρκετές περιπτώσεις- και την αγωνία κάθε πρωί!

Υπάρχει περίπτωση όμως ν' αλλάξει αυτή η κατάσταση που ροκανίζει το χρόνο και τα νεύρα μας; Ο κύριος Θάνος Βλαστός, Ομότιμος Καθηγητής στο ΕΜΠ - Συγκοινωνιολόγος, Πολεοδόμος, μας λέει κατηγορηματικά πως τα αυτοκίνητα πλέον δεν χωρούν...

«Το πρόβλημα προφανώς προκαλείται διότι φτιάξαμε μια πόλη η οποία δεν έχει χώρους στάθμευσης. Φτιάξαμε πολυκατοικίες οι οποίες είτε δεν είχαν καθόλου θέσεις ή τέλος πάντων είχαν πολύ λιγότερες από αυτές που χρειάζονται. Όμως οι ανάγκες αυξάνονται, πραγματικά, πολύ γρήγορα. Επομένως δεν έχουμε θέσεις. Το θέμα είναι ότι τώρα πια είναι πάρα πολύ δύσκολο να τις αποκτήσουμε, γιατί αυτό που χρειαζόμαστε, είναι... πάρα πολλές θέσεις! Και μπορεί το χειρότερο απ' όλα να είναι ότι δεν υπάρχουν πια χώροι -όχι στο δρόμο για να παρκάρεις- χώροι για να φτιάξεις γκαράζ, ωστόσο το χείριστο είναι -κι αυτό είναι πιο σοβαρό- ότι δεν θέλουν οι Έλληνες να πληρώνουν για τις θέσεις αυτές. Μπορεί να πληρώνουν και να αγοράζουν όλο και μεγαλύτερα αυτοκίνητα, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν για θέσεις στάθμευσης.

Κι αυτό είναι η μοναδική λύση. Να πληρώσεις για να παρκάρεις. Αν πλήρωνες, τότε θα έφτιαχναν και γκαράζ, όμως τώρα ο επιχειρηματίας δεν πείθεται να ρίξει τα λεφτά του σε τέτοιες λύσεις, διότι πέραν κάποιων θέσεων σε πολύ κεντρικά σημεία, κανείς δεν θα πάει στις γειτονιές να φτιάξει χώρους στάθμευσης. Όμως η ανάγκη πια, είναι αυτή ακριβώς. Στις γειτονιές. Εκεί όπου δεν έχει κάποιος να παρκάρει στο σπίτι του και επομένως το ζήτημα ξεκινάει από το ότι πρέπει οι Έλληνες να πειστούν ότι πρέπει να πληρώνουν. Αυτό θα γίνει όταν δουν ότι όταν κάνουν παρανομία, τους γράφουν. Αυτό. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο. Βεβαίως, σε άλλες χώρες έχουν ακολουθηθεί μέτρα πολύ πιο σοβαρά. Παραδείγματος χάρη, δεν σου δίνουν δικαίωμα να αγοράσεις αυτοκίνητο εάν δεν υποδείξεις προηγουμένως τον χώρο στον οποίο θα το παρκάρεις.»

-Σε ποιες χώρες συμβαίνει αυτό κύριε Βλαστέ;

Νομίζω στην Ιαπωνία έχει εφαρμοστεί, καθώς και σε κάποιες πόλεις της Κίνας. Στην υπόλοιπη Ευρώπη πάλι, ακολουθούνται άλλα μέτρα Στην Ευρώπη, σε περιοχές αμιγούς κατοικίας για παράδειγμα, τοποθετούνται βυθιζόμενα έμβολα ή μπάρες που ανοιγοκλείνουν ηλεκτρονικά και ανοίγουν μόνο σε κατοίκους της γειτονιάς, της περιοχής, όπως συμβαίνει στην Αγγλία. Αν δεν είσαι κάτοικος μιας περιοχής, δεν σου ανοίγουν να περάσεις».

Πόσο εύκολο όμως είναι για έναν ιδιοκτήτη οχήματος, να ενοικιάσει ή να αγοράσει μια θέση πάρκινγκ; Σε σχετική έρευνα του Flash, τα ευρήματα ήταν τουλάχιστον απαγορευτικά.Οι τιμές έχουν καταγράψει αύξηση 273% μέσα σε τέσσερα χρόνια, ενώ αγγίζουν ακόμη και τις τιμές διαμερίσματος. Είτε πρόκειται για αγορά είτε για ενοικίαση, τα χρήματα που ζητούν οι πωλητές έχουν εκτοξευθεί στα ύψη και καθιστούν άπιαστο όνειρο για τους οδηγούς, μια τέτοια επένδυση.

471.785 παραβάσεις ΚΟΚ στην Αθήνα σε έναν χρόνο – 4.706 κλήσεις για παρκάρισμα σε ράμπες ΑμεΑ

Ας δούμε την πραγματικότητα που σκιαγραφούν τα στοιχεία της Δημοτικής Αστυνομίας Αθηνών, τα τελευταία χρόνια. Το 2025, μέσα σε κάτι λιγότερο από δύο εβδομάδες (από 13 έως 24 Ιανουαρίου) βεβαιώθηκαν συνολικά 5.270 παραβάσεις. Οι αρχές έκαναν ελέγχους στους βασικότερους οδικούς άξονες. Αμερικής, Σόλωνος, Ερμού, Αθηνάς, Αμαλίας, Πανεπιστημίου, Πανόρμου, Ιπποκράτους, Πειραιώς, μόλις μερικοί από αυτούς. Από τις παραπάνω παραβάσεις, το 44% αφορούσε σε οχήματα σταθμευμένα σε πεζόδρομους και πεζοδρόμια. Πιο συγκεκριμένα:

• 2.119 παραβάσεις αφορούσαν σε στάθμευση σε πεζοδρόμια
• 583 στάθμευση σε γωνίες,
• 217 στάθμευση σε διαβάσεις πεζών,
• 209 στάθμευση σε πεζόδρομους
• 100 σε διπλή στάθμευση

Επιπλέον, 1.895 οχήματα ήταν σταθμευμένα σε ζώνες απαγόρευσης στάσης/στάθμευσης (ρυθμιστική πινακίδα P-40), ενώ 147 οδηγοί δεν έκαναν καν δεύτερες σκέψεις και πάρκαραν τα αυτοκίνητά τους, μπλοκάροντας ράμπες για αναπηρικά αμαξίδια και καροτσάκια παιδιών.

Αλλά και το 2024, από Γενάρη μέχρι και Δεκέμβρη, η Δημοτική Αστυνομία κατέγραψε 471.785 παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Από αυτές, οι 4.706 αφορούσαν απρόσεκτη «αντικοινωνική» στάθμευση, με μπλοκάρισμα ραμπών για αναπηρικά αμαξίδια και καθορισμένων χώρων στάθμευσης για ΑμεΑ. Πώς μπορεί λοιπόν να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση; Ο κύριος Βλαστός επισημαίνει, μέσα από τη ματιά του συγκοινωνιολόγου-πολεοδόμου...

«Για να σας το πω εντελώς απόλυτα. Με όλα αυτά τα αυτοκίνητα που είναι μαζεμένα στις μεγάλες πόλεις δεν υπάρχει λύση. Κι όλ' αυτά που λέμε τώρα, να φτιαχτούν γκαράζ όταν οι Έλληνες θα πειστούν να πληρώνουν και τα λοιπά, τρέχα γύρευε. Δεν υπάρχει λύση εάν δεν μειωθούν τα αυτοκίνητα. Και τι πάει να πει να μειωθούν τα αυτοκίνητα; Πάει να πει να εφαρμοστούν περιοριστικά μέτρα εισόδου αυτοκίνητων σε κάποιες περιοχές που πρέπει να προστατευθούν. Ας πούμε σε άλλες χώρες της Ευρώπης, τα κέντρα τους τα έχουν ελεύθερα από αυτοκίνητα, Δεν υπάρχουν αυτοκίνητα στα κέντρα κι εμείς εδώ όχι μόνο δεν έχουμε ορίσει το κέντρο της Αθήνας ως πεζοδρομημένο, αλλά κοιτάμε πως και πως να χώσουμε κι άλλα αυτοκίνητα.

-Ωστόσο όπως είπατε και προηγουμένως, το να αποκλείσεις τα αυτοκίνητα από το κέντρο ενέχει κι ένα πολιτικό κόστος...

Ένα πολιτικό κόστος όμως είναι συζητήσιμο. Διότι πολιτικό κόστος είναι κι αυτό που συμβαίνει σήμερα, όπου όλοι αισθάνονται ένοχοι και δεν μιλούν. Μας έχουν δώσει άπειρες ελευθερίες να κάνουμε ό,τι θέλουμε, να αγοράζουμε όσα αυτοκίνητα θέλουμε, να τα παρκάρουμε όπου θέλουμε. Και επομένως, τι να πω στους πολιτικούς, τι να μου κάνουν, να μου απαγορεύσουν να παρκάρω, να μου απαγορεύσουν να έχω αυτοκίνητο, τι να τους πω; Και επομένως δεν μιλάει κανείς, αλλά όλοι κατά βάθος ξέρουν ότι τι να κάνουμε, αυτή είναι η πόλη μας. Όμως ξέρετε κάτι; Αυτή είναι μια πόλη "τζάμπα", γατί κανονικά θα ήταν πολύ πιο ακριβή αν είχε η πολυκατοικία θέση στάθμευσης, αν είχαμε φαρδιά πεζοδρόμια, αν τα οικόπεδα μας δεν τα χτίζαμε με τόσο υψηλή κάλυψη όπως τα χτίζουμε σήμερα κι ήταν τραβηγμένα τα σπίτια πιο μέσα και είχαμε δρόμους πιο φαρδείς.

Αν όμως συνέβαινε αυτό, τότε η πόλη θα χωρούσε πολύ λιγότερους κατοίκους. Εδώ λοιπόν, υπάρχει μια συμφωνία, αδήλωτη. Ότι πρέπει να χωρέσουμε όσο γίνεται περισσότεροι, γιατί αν δεν χωρέσουμε σε μικρό χώρο τότε θα πρέπει να απλωθούμε, να επεκταθεί η Αθήνα. Κι αν επεκταθεί τότε θα πρέπει να έχουμε κι άλλες υποδομές Όχι μόνο για τα αυτοκίνητα, να έχουμε ύδρευση, φως, τηλέφωνο, δημόσια συγκοινωνία. Δηλαδή με άλλα λόγια, στο ΄΄τζάμπα΄΄ προσπαθούμε να υπάρξουμε».

Οι περιοχές που σημειώνονται με «κόκκινο» στον χάρτη

Όπως είναι αναμενόμενο κάποιες περιοχές παρουσιάζουν το μεγαλύτερο και πιο συστηματικό πρόβλημα. Έτσι οι κάτοικοι σε:

• Αθήνα (Σύνταγμα-Ερμού-Μοναστηράκι, Κουκάκι, Παγκράτι, Κυψέλη, Γουδή–Ζωγράφου (λόγω φοιτητών)
• Θεσσαλονίκη (Βαλαωρίτου, Ροτόντα, Καμάρα, Λαδάδικα – Παλιό λιμάνι, Τσιμισκή / Μητροπόλεως)
• Πειραιά (Πασαλιμάνι, Καστέλλα, Φρεαττύδα, Λιμάνι Πειραιά)

καθώς και στα μεγάλα τουριστικά νησιά (κατά τους θερινούς μήνες) ασφυκτιούν από την αδυναμία να βρουν έστω και μια θέση να παρκάρουν, εκτός φυσικά κι αν πληρώσουν το τίμημα με το χρόνο τους, γυρίζοντας για αρκετή ώρα γύρω από το σημείο ενδιαφέροντός τους.

Άλλωστε η έλλειψη χώρων στάθμευσης, η υπερφόρτωση των δρόμων, οι παλιές υποδομές, η πυκνή δόμηση και οι μη επαρκείς δημοτικοί χώροι στάθμευσης σε συνδυασμό με τον αριθμό των κατοίκων, των φοιτητών, των επαγγελματιών αλλά και των τουριστών στις παραπάνω περιοχές, δημιουργούν καθημερινά, ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.